Hotline: 1900-0262

TITLE

DESCRIPTION

Phân biệt ngày lễ Rằm tháng 7 của hai miền Nam – Bắc

Ngày lễ rằm tháng 7 được biết đến là một trong những ngày lễ quan trọng nhất của người Việt Nam. Vào ngày này, ở miền Bắc coi trọng ngày Xá tội vong nhân còn miền Trung và miền Nam, lại đề cao lễ Vu lan báo hiếu. Do đó, có rất nhiều người thường nhầm lẫn hai ngày trên là một nhưng thực tế thì đó lại là hai lễ khác biệt nhau.

1. Ý nghĩa khác nhau của đại lễ Xá tội vong nhân và Lễ Vu lan báo hiếu

Sự khác nhau của hai ngày lễ này bắt nguồn chính từ hai sự tích khác nhau:

Sự tích về ngày Xá tội vong nhân ở miền Bắc

Ngày xưa, có một người đàn ông tên là A Nan Đà, thường gọi là A Nan. Có một buổi tối, A Nan đang ngồi trong tịnh thất thì thấy một con ngạ quỷ thân thể khô gầy, cổ nhỏ mà dài, miệng nhả ra lửa bước vào. Quỷ cho biết rằng ba ngày sau A Nan sẽ chết và sẽ luân hồi vào cõi ngạ quỷ miệng lửa, mặt cháy như nó. A Nan sợ quá, bèn nhờ quỷ bày cho phương cách tránh khỏi khổ đồ. Quỷ đói nói : ” Ngày mai ông phải thí cho bọn ngạ quỷ chúng tôi mỗi đứa một hộc thức ăn, lại vì tôi mà cúng dường Tam Bảo thì ông sẽ được tăng thọ và tôi đây cũng sẽ được sanh về cõi trên “. A Nan bèn đem chuyện bạch với Ðức Phật.

Phật bèn đặt cho bài chú gọi là “Cứu Bạt Diệm Khẩu Ngạ Quỷ Ðà La Ni”, đem tụng trong lễ cúng để được thêm phước. Phật tử Trung Hoa gọi lễ cúng này là Phóng diệm khẩu, tức là cúng để bố thí và cầu nguyện cho loài quỷ đói miệng lửa, nhưng dân gian thì hiểu rộng ra và trại đi thành cúng cô hồn, tức là cúng thí cho những vong hồn vật vờ không nơi nương tựa vì không có ai là thân nhân trên trần gian cúng bái.

Sự tích về ngày Xá tội vong nhân ở miền Bắc

Ngoài ra, cũng có truyền thuyết như sau:

Từ mùng 2/7, Diêm Vương ra lệnh bắt đầu mở Quỷ Môn Quan và đến rằm tháng 7 thì “thả cửa” để cho ma quỷ túa ra tứ phương. Đến sau 12 giờ đêm ngày 14/7 thì kết thúc và các ma quỷ phải quay lại địa ngục. Bởi vậy, vào đêm 14/7, người ta thường đốt nến, hóa vàng bạc hoặc giết gà vịt cúng quỷ đói để cầu được bình an và những điều tốt đẹp đồng thời không bị ma quỷ hại phá. Đó cũng chính là nguồn gốc của tên gọi Tết Quỷ.

Sự tích về ngày lễ Vu lan ở miền Trung và miền Nam

Lễ Vu Lan bắt nguồn từ sự tích về lòng hiếu thảo của Ðại Mục Kiền Liên, hay còn có tên gọi khác là Mục Liên. Vốn là một tu sĩ khác đạo, về sau Mục Liên đã quy y và trở thành một đệ tử lớn của Phật, đạt được sáu phép thần thông rồi được liệt vào hạng thần thông đệ nhất trong hàng đệ tử của Phật. Tuy nhiên, mẹ của Mục Liên lại vì các nghiệp chướng từ các kiếp trước mà phải sinh vào nơi các đạo làm loại ngạ quỷ, thân hình tiều tụy, da bọc xương, bụng ỏng đầu to, cổ như cọng cỏ. Mẹ Mục Liên luôn đói không được ăn, khát không được uống.

Mục Liên đã tìm đến Đức Phật và xin Phật dạy bảo cho cách cứu mẹ. Phật nói rằng: Một mình Mục Liên thì không thể cứu được mẹ dù cho ông có thần thông đến đâu hay lòng hiếu thảo của ông có thấu đến đất trời, động đến thần thánh thế nào đi chăng nữa. Phải nhờ đến uy đức của chúng tăng khắp các nẻo đồng tâm hiệp ý cầu xin cứu rỗi cho mới được. Bởi vậy, Phật dạy Mục Liên phải thành kính đi rước chư tăng khắp mười phương về, đặc biệt là các vị đã chứng được bốn quả thánh hoặc đã đạt được sáu phép thần thông. Ðúng vào ngày rằm tháng 7 thì lập trai đàn để cầu nguyện, thiết trai diên để mời chư tăng thọ thực. Trước khi thọ thực, các vị này sẽ tuân theo lời dạy của Ðức Phật mà chú tâm cầu nguyện cho cha mẹ và ông bà bảy đời của thí chủ được siêu thoát.

Sự tích về ngày lễ Vu Lan ở miền Trung và miền Nam

Cách thức cúng dường để cầu siêu đó gọi là Vu Lan bồn pháp, lễ cúng đó gọi là Vu Lan bồn hội, còn bộ kinh ghi chép sự tích trên đây thì gọi là Vu Lan bồn kinh. Từ đó cũng bắt đầu hình thành ngày lễ Vu lan báo hiếu ở miền Trung và miền Nam nước ta.

2. Tập tục cúng bái khác biệt giữa các miền

Lễ Vu lan:

Ngày này, thường được tổ chức ở các chùa hoặc ở nhà. Nếu ở nhà, bạn có thể sắp một mâm cơm chay hoặc đơn giản hơn là mâm ngũ quả để cúng Phật rồi thụ lộc tại nhà. Khi cúng, tốt nhất là đọc một khoá kinh – Kinh Vu Lan – để hiểu rõ về ngày này, hồi hướng công đức cho những người thân trong quá khứ được siêu sinh.

Trong ngày lễ Vu lan, bạn cũng có thể đi chùa để thắp hương và cầu xin cho cha mẹ của mình. Nếu như với những ai không may mắn khi cha mẹ đã qua đời thì hãy cầu xin Đức Phật giúp tìm đường chỉ lối cho cha mẹ được an nghỉ nơi suối vàng.

Đi chùa dịp lễ Vu lan

Theo tản văn Bông hồng cài áo của Thiền sư Thích Nhất Hạnh thì những dịp lễ Vu lan mà lên chùa, nếu bạn còn mẹ, sẽ được cài một bông hồng đỏ trên áo để nhắc nhở rằng mình hạnh phúc vì còn mẹ và phải cố gắng để làm vui lòng mẹ kẻo một mai mẹ khuất núi có khóc than cũng không còn kịp nữa…. Nếu bạn đã mất mẹ, sẽ cài trên áo một bông hoa trắng để bày tỏ sự xót xa nhớ thương, không quên ơn mẹ dù người đã khuất.

Ngày Xá tội vong nhân:

Người miền Bắc thường cúng “cô hồn” vào bất kỳ ngày nào trong tháng 7 cũng được, tùy theo từng địa phương, tuy nhiên ngày chính vẫn là ngày Rằm tháng 7. Mâm cúng “cô hồn” gồm:

– Tiền vàng từ 15 lễ trở lên, quần áo chúng sinh từ 20 đến 50 bộ.

– Tiền chúng sinh (tiền trinh), hoa, quả 5 loại 5 mầu (ngũ sắc).

– Bỏng ngô, khoai lang luộc, ngô luộc, sắn luộc.

– Kẹo bánh. Tiền mặt (tiền thật, các loại mệnh giá).

– Nếu cúng thêm cháo thì thêm mâm gạo muối (5 bát, 5 đôi đũa hoặc thìa)

Đặc biệt,không nêncúng xôi, gà. Khi rải tiền vàng ra mâm, nên để 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc, mỗi hướng từ 3-5-7 cây hương. Bày lễ và cúng ngoài trời. Sau đó khấn theo bài, vừa là để “xá tội vong ân”, vừa là để “trừ ma quỷ”, cũng là “hỗ trợ” những con ma không nơi nương tựa, sống vật vờ.

Mâm cỗ cúng ngày lễ Xá tội vong nhân

Có thể thấy, cả hai ngày lễ Xá tội vong nhân và lễ Vu lan đều mang ý nghĩa thể hiện lòng biết ơn với các bậc sinh thành, đề cao việc báo hiếu cũng như làm phúc bố thí. Do đó, nó đều có tính nhân văn cao cả và mang đậm nét văn hóa của con người Việt Nam.

Bình luận của bạn

Your email address will not be published. Required fields are marked *